Historische panden op weg naar een duurzame toekomst.
Vanaf 29 mei 2026, geldt de energielabelplicht ook voor beschermde monumenten. Een energielabel laat zien hoe energiezuinig een gebouw is. Voor de meeste woningen en utiliteitsgebouwen was een energielabel al verplicht. Eerder werd er een uitzondering gemaakt voor beschermde monumenten. Hier komt vanaf morgen verandering in. Dit betekent dat eigenaren van beschermde monumenten, net als de eigenaren van andere gebouwen, verplicht zijn om hun monument bij verkoop, verhuur of verlenging van huurovereenkomsten van een energielabel te voorzien.
Erfgoed en de gebouwde omgeving
In Nederland bestaat ongeveer 2% van het gebouwenbestand uit beschermde monumenten en circa 18% uit historische gebouwen. Hoewel dit aandeel relatief klein is, blijft verduurzaming belangrijk. De klimaatdoelen worden alleen gehaald als alle sectoren bijdragen. Daarnaast helpt energiebesparing eigenaren om energiekosten te verlagen en monumenten beter te onderhouden.
Uniforme berekeningsmethode
Energielabels hebben drie belangrijke functies: het monitoren van klimaatdoelen, het informeren van kopers en huurders en het stimuleren van verduurzaming. Door een uniforme berekeningsmethode worden gebouwen onderling vergelijkbaar.
De energieprestatie wordt berekend volgens de methodiek NTA 8800. Hierbij wordt gekeken naar gebouwkenmerken zoals isolatie, glas, installaties en oppervlakte. Het label geeft daarom een theoretisch energiegebruik weer. Het werkelijke energieverbruik kan in de praktijk afwijken door gedrag van bewoners, temperatuurinstellingen en het gebruik van ruimtes.
Beperkingen van standaardadviezen bij monumenten
Bij een energielabel horen standaardadviezen om het energiegebruik te verbeteren. Deze adviezen zijn vaak niet geschikt voor monumenten. Bijvoorbeeld adviezen voor zeer dikke isolatiepakketten of HR+++ glas kunnen strijdig zijn met monumentale waarden of technisch niet uitvoerbaar zijn. Daarom wordt geadviseerd om bij monumenten altijd maatwerkadvies te laten opstellen.
Het belang van maatwerkadvies
Een EP‑maatwerkadvies biedt meer mogelijkheden om rekening te houden met de specifieke situatie van een monument. Daarbij kan worden gekeken naar aanwezige isolatie, gebruik van ruimtes en realistische verduurzamingsmaatregelen. Het maatwerkadvies helpt eigenaren om verstandige keuzes te maken, terwijl het formele energielabel het officiële document blijft bij verkoop of verhuur.